Dwie wystawy, koncert UMBRA i premiera performansu. Galeria EL zaprasza 25 czerwca

Jednego wieczoru – dwa otwarcia wystaw, koncert i działanie performatywne. 25.06.2026 o godz. 18:00 Centrum Sztuki Galeria EL przy ul. Kuśnierskiej 6 w Elblągu organizuje podwójny wernisaż: „sunrise_sunset” oraz „Rzeźba oszustka” Kacpra Szaleckiego. W programie zaplanowano również koncert duetu UMBRA (Piotr Pawlak i Jacek Prościński) oraz premierę performansu „Rzeźba oszustka”.

„sunrise_sunset”: Słońce jako rytm miasta, ciała i wyobraźni

Wystawa „sunrise_sunset”, kuratorowana przez Emilię Orzechowską, bierze na warsztat zjawisko, które dzieje się codziennie – wschód i zachód Słońca – a mimo to często umyka naszej uwadze. Kuratorka proponuje spojrzenie na Słońce nie tylko jak na obiekt astronomiczny, ale jako źródło energii, mitów i opowieści, które wpływają na pamięć, emocje, technologie, ekologię, duchowość oraz codzienne rytuały.

W przestrzeni Galerii EL mają spotkać się prace ponad trzydziestu artystek i artystów, a także dzieła z kolekcji Centrum Sztuki Galeria EL. Motyw światła potraktowano szeroko – jako siłę życiodajną, ale i destrukcyjną. Wystawa prowadzi od zachwytu nad naturą i energią słoneczną po pytania o kryzys klimatyczny, zmiany środowiska i współczesne formy życia.

„Słońce jest dla mnie niezwykle ważną towarzyszką życia, którą staram się doceniać, afirmować, badać i spędzać z Nią jak najwięcej czasu. Jest energią i potencjałem, mądrością i czułością, wojowniczką i kusicielką, dlatego proponuję publiczności Galerii EL wspólnotowe »naświetlenie«”

Emilia Orzechowska, kuratorka

Nieprzypadkowo wątek czasu i światła wybrzmiewa szczególnie mocno w dniu otwarcia. 25 czerwca Słońce nad Elblągiem ma wzejść o godz. 4:10, a zajść o 21:19 – to ponad siedemnaście godzin dnia, rozpiętych między świtem a zmierzchem, czyli dokładnie w przestrzeni, którą opowiada „sunrise_sunset”. Warto dodać, że pierwsza odsłona tej wystawy była prezentowana podczas Festiwalu Inside Seaside 2024 w Gdańsku.

Na liście osób artystycznych „sunrise_sunset” znaleźli się: JAN BARBA, Olaf Brzeski, Maciej Cholewa, Kinga Dobosz, Zuza Dolega, Przemysław Garczyński, Zuza Golińska, Maurycy Gomulicki, Nicolas Grospierre, Elżbieta Jabłońska, Kornel Janczy, Klaudia Janikowska, Agnieszka Kalinowska, Andrzej Karmasz, Jakub Kosecki, Wojciech Kotwicki, Edyta Kowalewska, Anna Królikiewicz, Igor Kubik, Linda Lemon, Zuzanna Michalska, Patrycja Orzechowska, Piotr Pawlak, Mateusz Pęk, Jacek Prościński, Ilya Sadovskiy, Grażyna Smalej, Paweł Sobczak, Stach Szumski, Tomasz Wichrowski, ze specjalnym udziałem: Macarena Ruiz-Tagle.

W ramach ekspozycji zaplanowano także prezentację prac z kolekcji MMA Centrum Sztuki Galeria EL: Rupprecht Geiger, Hans Herbert Hartwieg, Ewerdt Hilgemann, Jerzy Kałucki, Karl Georg Pfahler. Koordynatorem wystawy jest Michał Kowalski.

„Rzeźba oszustka”: rezydencja, archiwum i demaskowanie lokalnych mitów

Drugą część podwójnego wernisażu stanowi „Rzeźba oszustka” Kacpra Szaleckiego – wystawa przygotowana jako zwieńczenie jego udziału w projekcie rezydencyjnym „Cechy wspólne, cechy wyjątkowe”. Tegoroczna odsłona przedsięwzięcia rozpoczyna się właśnie w Galerii EL i – jak podkreśla instytucja – polega na krytycznej pracy młodych artystów z ponad 60-letnim archiwum miejsca. Kuratorami tego projektu są Maciek Bychowski oraz Maciek Olewniczak.

Do edycji zaproszono Kacpra Szaleckiego, pochodzącego z Elbląga, a dziś mieszkającego i pracującego w Łodzi. Jego propozycja nie jest kolejną opowieścią o bezdyskusyjnym „dziedzictwie”, lecz próbą sprawdzenia, jak łatwo w przestrzeni miasta mogą utrwalić się półprawdy i skróty myślowe. Punktem wyjścia są trzy wielkie stalowe formy stojące w Elblągu. Powszechnie uznawane za ikoniczne obiekty z Biennale Form Przestrzennych, w rzeczywistości powstały jako użytkowe stojaki na plakaty – zaprojektowane przez Gerarda Kwiatkowskiego i wykonane w zakładach Zamech.

Szalecki wykorzystuje ten „błąd w widzeniu” jako narzędzie do uruchomienia wyobraźni i przyjrzenia się mechanizmom intrygi. Sięga do historii działań performatywnych oraz konceptualnych mistyfikacji związanych z Galerią EL, przesuwając akcent z gotowego obiektu na proces: doświadczenie ciała, ruch, eksperymentalną choreografię i przenikanie się dziedzin sztuki.

Wernisaż, koncert i dwa terminy performansu. Najważniejsze informacje

Podczas otwarcia 25.06 publiczność zobaczy premierę performansu „Rzeźba oszustka”. Działanie zostanie także powtórzone 27.06 o godz. 15:00. Tego samego wieczoru Galeria EL zaprasza na koncert zespołu UMBRA w składzie Piotr Pawlak i Jacek Prościński.

• Wernisaż dwóch wystaw i premiera performansu: 25.06.2026, godz. 18:00, Centrum Sztuki Galeria EL, ul. Kuśnierska 6, 82-300 Elbląg
• Wystawa „sunrise_sunset”: 25.06– 20.09.2026 (kuratorka: Emilia Orzechowska)
• Wystawa „Rzeźba oszustka” Kacpra Szaleckiego: 25.06– 20.09.2026 (kuratorzy: Maciek Bychowski, Maciek Olewniczak)
• Powtórzenie performansu: 27.06.2026, godz. 15:00

Przy „Rzeźba oszustka” zaplanowano współpracę: Karolina Połom, Mateusz Florczak. Za koncepcję, choreografię i performans odpowiada Kacper Szalecki, a choreografię i performans współtworzy Sylwia Nosarzewska. Kostiumy przygotowuje Paweł Włodarski, a muzyką i charakteryzacją zajmuje się Zuzanna Siemińska we współpracy z Radosławem Szaleckim.

Organizatorem obu wystaw jest Centrum Sztuki Galeria EL. „sunrise_sunset” otrzymała dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu „Sztuki Wizualne 2026”, a także ze środków Funduszu Popierania Twórczości Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Z kolei performans w ramach „Rzeźba oszustka” powstaje w ramach Stypendium Kulturalnego Miasta Elbląg, a projekt dofinansowano również ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Obie wystawy będzie można oglądać do 20.09.2026 – w jednym miejscu i w jednym czasie, ale z dwiema różnymi perspektywami: od „wspólnotowego naświetlenia” i opowieści o świetle, po krytyczną rewizję tego, co w miejskiej pamięci uchodzi za niepodważalne.