Włosy jako pamięć i więź: nowa wystawa Angeliki Puff w Galerii EL i performans „Vinculum”

Włosy potrafią przetrwać dłużej niż wspomnienia – rosną nawet wtedy, gdy człowiek ma poczucie, że wiele spraw bezpowrotnie się kończy. Ten zaskakujący trop stanie się punktem wyjścia dla nowej wystawy w Elblągu. Centrum Sztuki Galeria EL zaprasza na wernisaż „Hairline” Angeliki Puff oraz performans „Vinculum”*, które odbędą się w czwartek, 2 lipca, o godz. 18:00 w krużganku Galerii EL.

Wystawa zostanie pokazana w przestrzeni dawnego kościoła przy ul. Kuśnierskiej 6, a jej tytuł prowadzi w dwóch kierunkach naraz: „hairline” to z jednej strony linia włosów, z drugiej – ledwie uchwytne pęknięcie, ślad naruszenia. Ten podwójny sens organizuje całą opowieść Angeliki Puff o tym, jak działają więzi: łączą i podtrzymują, ale potrafią też krępować, a nawet ranić.

„Hairline”: między zakorzenieniem a wykorzenieniem

W „Hairline” włosy są czymś więcej niż motywem wizualnym. Stają się materialnym znakiem czasu, nośnikiem pamięci i intymnym dowodem istnienia – czymś, co w wielu kulturach bywało traktowane jak relikwia, pamiątka po bliskich, amulet. Jednocześnie historia włosów ma też ciemniejszą stronę: potrafią symbolizować siłę i kobiecość, ale były również narzędziem kontroli, zawstydzania i podporządkowywania.

Angelika Puff buduje narrację opartą na rodzinnych wątkach, jednak nie zatrzymuje się na autobiografii. Z perspektywy osobistej przechodzi do tematów szerzej rozpoznawalnych: pamięci przekazywanej w rodzinach, sposobów przetrwania i „domowych” historii, które rzadko trafiają do oficjalnych opowieści o przeszłości. Kluczowa jest tu kobieca linia dziedziczenia – matki, babki i prababki pojawiają się jako strażniczki doświadczeń przekazywanych nie tylko słowami, lecz także codziennymi gestami i emocjami.

Szczególne miejsce zajmuje nazwisko odziedziczone po prababce, które przechodzi przez kobiecą linię genealogii. W tle wybrzmiewają także odniesienia do twórczości Louise Bourgeois, w której figura pajęczycy była symbolem matki, opiekunki i tkaczki pamięci. U Puff genealogia również przybiera formę sieci: splątanej, nie zawsze uporządkowanej, pełnej napięć i zależności, od których trudno się całkowicie odciąć.

Hairline jest opowieścią o tym, jak dziedziczymy nie tylko nazwiska, przedmioty i rodzinne historie, ale również emocje, lęki, pragnienia i sposoby patrzenia na świat.

Angelika Puff

Forma jak włókno: nici, korzenie, liany

W przestrzeni wystawy pojawiają się formy przypominające włosy, nici, korzenie i włókna – a także pnącza oraz liany. Rozpięte „pomiędzy” (ziemią i niebem, przeszłością i teraźniejszością) tworzą krajobraz połączeń. W tej opowieści więź nie jest jednoznaczna: może dawać oparcie i poczucie bezpieczeństwa, ale bywa też ciężarem. Zakorzenienie nie oznacza tu wyłącznie stabilności – czasem jest siłą, czasem uwikłaniem.

Istotną rolę odgrywa również doświadczenie migracji. Artystka pochodzi ze Śląska, a obecnie mieszka i pracuje w Amsterdamie. W „Hairline” wraca do rodzinnych historii nie po to, by „odzyskać” utracony dom, lecz by lepiej zrozumieć swoją pozycję między miejscami, językami i tożsamościami – pomiędzy tym, co odziedziczone, a tym, co można wypracować samodzielnie.

Performans „Vinculum” w krużganku Galerii EL

Otwarciu wystawy będzie towarzyszył performans „Vinculum”* – tytuł, który w łacinie oznacza więź, wiązanie, okowy. W kontekście przestrzeni dawnego kościoła działanie performatywne ma uruchomić doświadczenie zawieszenia między zakorzenieniem a pragnieniem wolności, między ciężarem dziedzictwa a potrzebą samostanowienia. Gest pracy z własnymi włosami staje się tu próbą ponownego oswojenia pamięci, miejsca i własnej historii.

Vinculum (łac. więź, wiązanie, okowy).

Centrum Sztuki Galeria EL

Kim jest Angelika Puff

Angelika Puff (przed 2025 Angelika Czubasiewicz) to artystka wizualna i performerka. Tworzy w obszarze malarstwa, performansu i instalacji, łącząc działania performatywne z procesami partycypacyjnymi i edukacyjnymi. W swojej praktyce bada tożsamość, płeć, religię oraz doświadczenia emigracyjne, często odwołując się do symboliki rodzinnego gospodarstwa i wychowania wiejskiego. Jest absolwentką Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach (MFA, 2023) oraz programu Erasmus+ w FBAUP, Porto. Jej prace były prezentowane m.in. na wystawach indywidualnych „Krew korzeni” (Jak Zapomnieć Gallery, Kraków) i „Ucieleśniony relikt” (Śląskie Centrum Kultury, Nakło Śląskie), a także na wystawach zbiorowych w Polsce i Europie (Galeria Met, Berlin; The Grey Space, Haga; Ubiškės3, Litwa; ASP Katowice). Jest założycielką ARENA Art Space i uczestniczyła w rezydencjach artystycznych, m.in. Culture Moves Europe (Ubiškės, Litwa) i DOOR Creative Studio (Amsterdam).

Najważniejsze informacje dla odwiedzających

• Wernisaż: 02.07.2026, godz. 18:00 (krużganek Galerii EL)
• Wystawa: „Hairline” (2.07 – 6.09.2026)
• Miejsce: Centrum Sztuki Galeria EL, ul. Kuśnierska 6, 82-300 Elbląg
• Artysta: Angelika Puff
• Kurator: Emilia Orzechowska

Organizatorem wydarzenia jest Centrum Sztuki Galeria EL. Patronat medialny zapewniają Mint Magazine, SZUM, NN6T, Miej Miejsce, Format oraz hus magazine, a partnerami są Zielony Gaj, Express Elbląg i Truso.tv. Identyfikację wizualną wystawy przygotowała Angelika Puff.

Wystawa „Hairline” pozostanie w Galerii EL do 6.09.2026, dając czas na spokojne spotkanie z opowieścią o pamięci, dziedziczeniu i więziach, które – nawet naciągnięte do granic – nie znikają całkowicie.