Rząd zapowiada kontrole w szpitalach i prześwietlenie wynagrodzeń lekarzy

Kontrole mają objąć dostęp do leczenia i pieniądze w systemie

Premier Donald Tusk zapowiedział szeroką akcję kontrolną w ochronie zdrowia. Jej celem ma być szybkie ustalenie, gdzie system działa wadliwie i jakie zmiany trzeba wprowadzić w pierwszej kolejności. Według zapowiedzi chodzi zarówno o sposób wydawania publicznych pieniędzy, jak i o przypadki, w których o tempie dostępu do lekarza lub leczenia szpitalnego mogą decydować znajomości.

Szef rządu wskazał, że problem nie dotyczy jednego miejsca, ale ma charakter szerszy i systemowy. Podkreślił, że przez lata narastały wypaczenia, które dziś przekładają się na coraz większe nierówności oraz poczucie niesprawiedliwości wśród pacjentów. Zapowiedziane kontrole mają więc nie tylko wykryć konkretne nieprawidłowości, ale też pozwolić ocenić skalę zjawiska i przygotować dalsze zmiany w prawie.

"System, w którym znajomości mogą decydować o tempie dostępu do lekarza czy leczenia szpitalnego, wymaga radykalnych zmian. Dlatego niezbędna jest akcja kontrolna, która pozwoli zbudować możliwie szybki obraz koniecznych działań"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

W praktyce dla pacjentów najważniejsze jest to, że rząd zapowiada sprawdzenie sytuacji, w których ktoś mógł korzystać z usług medycznych poza kolejnością albo z dodatkowymi ułatwieniami. To jeden z najbardziej drażliwych problemów publicznej ochrony zdrowia, bo bezpośrednio dotyka osób czekających miesiącami na wizytę, badanie albo zabieg. Jeżeli potwierdzą się przypadki omijania kolejek, mają zostać wyciągnięte konsekwencje, również wobec osób pełniących funkcje publiczne.

"Znajomości nie mogą decydować o tempie dostępu do lekarza czy szpitala. System wymaga radykalnej naprawy i wspólnej odpowiedzialności wszystkich środowisk politycznych"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaznaczył też, że naprawa systemu nie będzie możliwa bez współpracy kilku stron. Wskazał na potrzebę zaangażowania wszystkich sił politycznych, prezydenta oraz środowiska medycznego. Według zapowiedzi tylko wspólne działania mają dać szansę na trwałe ograniczenie nadużyć i poprawę zasad funkcjonowania publicznej służby zdrowia.

Wynagrodzenia lekarzy pod lupą. Rząd przyjął projekt ustawy

Jednym z głównych punktów planowanych zmian jest większa przejrzystość wynagrodzeń w publicznej ochronie zdrowia. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, który ma umożliwić agencji podległej Ministerstwu Zdrowia skuteczne kontrolowanie i monitorowanie płac lekarzy. Jak zapowiedziano, kontrola ma dotyczyć konkretnych osób i konkretnych wynagrodzeń, co oznacza odejście od ogólnych szacunków na rzecz dokładnej weryfikacji danych.

Rząd zwraca uwagę, że w wielu placówkach udział wydatków na wynagrodzenia jest nieproporcjonalnie wysoki w porównaniu z pieniędzmi przeznaczanymi bezpośrednio na leczenie pacjentów. W części szpitali koszty płac mają pochłaniać niemal cały budżet placówki. To oznacza realny problem dla chorych, bo im większa część pieniędzy idzie na wynagrodzenia, tym mniej środków pozostaje na sprzęt, diagnostykę, leki, remonty oddziałów czy zwiększenie liczby świadczeń.

"Nikogo nie obwiniam, ale system jest naprawdę zwyrodniały. Przez całe lata był coraz bardziej nastawiony na śrubowanie wynagrodzeń części lekarzy. Doszło do takich dysproporcji, że są szpitale, w których koszty wynagrodzeń stanowią niemal całość wszystkich wydatków"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Według zapowiedzi kontrole obejmą również przypadki wykorzystywania systemu przez niektórych lekarzy do osiągania nieuzasadnionych korzyści finansowych. Wśród przykładów wskazano świadczenie pracy w kilku miejscach jednocześnie. Dla pacjentów może to mieć bezpośrednie znaczenie, bo taki model bywa łączony z problemami organizacyjnymi, ograniczoną dostępnością specjalistów i wydłużaniem czasu oczekiwania na pomoc.

"Wczoraj Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, który wreszcie umożliwi agencji podległej Ministerstwu Zdrowia skuteczne kontrolowanie i monitorowanie wynagrodzeń lekarzy. Będzie to dotyczyło konkretnych osób i konkretnych płac"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Nowe przepisy mają zostać uchwalone jeszcze podczas obecnego posiedzenia Sejmu. Dodatkowo w lipcu zacznie obowiązywać ustawa wprowadzająca centralny rejestr umów jednostek sektora finansów publicznych. To rozwiązanie ma umożliwić m.in. kontrolę wynagrodzeń w publicznej służbie zdrowia, w tym w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, czyli SPZOZ-ach. Z punktu widzenia mieszkańców oznacza to większą jawność i łatwiejsze sprawdzanie, jak wydawane są publiczne pieniądze.

• Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy dotyczący kontroli i monitorowania wynagrodzeń lekarzy.
• Nowe przepisy mają zostać przyjęte jeszcze podczas obecnego posiedzenia Sejmu.
• W lipcu wejdzie w życie ustawa wprowadzająca centralny rejestr umów jednostek sektora finansów publicznych.
• W niektórych szpitalach koszty wynagrodzeń pochłaniają prawie 100% budżetu placówki.
• Kontrole mają objąć także przypadki pracy części lekarzy w kilku miejscach jednocześnie.

NIK ma sprawdzić wydatki, a sprawy mogą trafić do prokuratury

Na wniosek premiera działania ma podjąć także Najwyższa Izba Kontroli. NIK ma przeprowadzić kompleksowe kontrole związane z wydatkowaniem środków publicznych na ochronę zdrowia i przygotować szczegółowy raport z wnioskami. Chodzi o wskazanie miejsc, w których mogło dochodzić do nadużyć, nieprawidłowości lub naruszeń prawa.

"Zwróciłem się do Najwyższej Izby Kontroli o przeprowadzenie kompleksowych kontroli. Chcę otrzymać szczegółowy raport oraz wnioski dotyczące miejsc, w których dochodziło do nadużyć. W uzasadnionych przypadkach sprawy będą kierowane również do prokuratury"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

To ważna zapowiedź, bo pokazuje, że kontrole nie mają zakończyć się wyłącznie na diagnozie. Jeśli pojawią się dowody łamania prawa, sprawy mogą zostać skierowane do śledczych. W przypadku naruszeń, które nie mają charakteru karnego, ale godzą w zasady życia publicznego, premier zapowiada również odpowiedzialność polityczną.

Rząd podkreśla, że większa przejrzystość ma pomóc odbudować zaufanie społeczne do systemu ochrony zdrowia. Dla pacjentów to szczególnie istotne, bo publiczna służba zdrowia opiera się nie tylko na pieniądzach i procedurach, ale też na poczuciu, że wszyscy są traktowani według tych samych zasad. Bez takiego zaufania każda kolejka, każde opóźnienie i każda informacja o uprzywilejowanym dostępie budzą jeszcze większe napięcie.

Premier żąda wyjaśnień w sprawie Szpitala Południowego

Donald Tusk odniósł się również do medialnych doniesień dotyczących Szpitala Południowego. Chodzi o sugestie związane z korzystaniem z usług medycznych poza kolejnością lub z dodatkowymi ułatwieniami, także w odniesieniu do polityków Koalicji Obywatelskiej. Premier zapowiedział, że każda osoba, która znalazła się w takiej sytuacji, będzie musiała publicznie wyjaśnić, jak wyglądały okoliczności sprawy.

"Dzisiaj w mediach pojawiają się sugestie dotyczące Szpitala Południowego i korzystania z usług poza kolejnością czy z ułatwieniami, także w odniesieniu do polityków Koalicji Obywatelskiej. Każdy, kto znajdzie się w tej sytuacji, będzie musiał publicznie wytłumaczyć, jak było naprawdę. Oczekuję również od szpitala i samorządu warszawskiego precyzyjnych informacji. Jest też wystarczająco dużo sygnałów, żeby szpital podjął także decyzje personalne"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier oczekuje w tej sprawie szczegółowych informacji zarówno od samego szpitala, jak i od samorządu warszawskiego. Zapowiedział też, że placówka powinna rozważyć decyzje personalne, jeśli potwierdzą się sygnały o nieprawidłowościach. Według szefa rządu cała sprawa musi zostać wyjaśniona dokładnie i bez pozostawiania wątpliwości.

"Nie może pozostać żadna dwuznaczność i wszystko musi być wyjaśnione do samego spodu"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

"Jeśli okaże się, że złamano prawo, sprawą zajmie się prokuratura, a jeśli doszło do naruszenia dobrych obyczajów, będzie to skutkować odpowiedzialnością polityczną"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zapowiedziane działania mają w założeniu przynieść trzy efekty: większą przejrzystość systemu, ograniczenie ryzyka nadużyć i bardziej efektywne wykorzystanie publicznych pieniędzy z korzyścią dla pacjentów. Dla zwykłych ludzi najważniejsze będzie jednak to, czy zmiany przełożą się na uczciwszy dostęp do specjalistów, krótsze kolejki i lepsze wykorzystanie pieniędzy, które trafiają do ochrony zdrowia z publicznych składek i budżetu państwa.

"Mam nadzieję, że we współpracy ze środowiskiem medycznym będziemy poszukiwać kolejnych rozwiązań prawnych, które uniemożliwią nadużywanie systemu"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów