Tusk w Wieluniu: 1 września to lekcja pamięci i walki z pogardą w szkołach

Lekcja pamięci w 87. rocznicę wybuchu wojny

Dokładnie 1 września 2026 r., w 87. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę, premier Donald Tusk stanął przed uczniami Zespołu Szkół nr 1 w Wieluniu, aby rozpocząć rok szkolny 2026/27. Wybór miejsca nie był przypadkowy – to właśnie Wieluń, jako pierwsze miasto zbombardowane przez Luftwaffe, stał się symbolem bestialstwa II wojny światowej. W swoim wystąpieniu szef rządu podkreślił, że 1 września łączy dwa przeżycia: radość z nowego etapu edukacji oraz obowiązek pamięci o ofiarach, które zginęły, zanim Polska odzyskała wolność.

Premier przypomniał, że niemieckie naloty na uśpione miasto pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum Wielunia zostało zniszczone w 90 procentach. To właśnie tam, a nie tylko na Westerplatte, rozpoczął się koszmar wojny. Tusk zaznaczył, że spór o to, gdzie dokładnie padł pierwszy strzał, jest drugorzędny – najważniejsze, aby pamięć o tym, do czego prowadzi nienawiść, nigdy nie zgasła. Wcześniej złożył znicz pod pomnikiem ofiar września 1939 roku i rozmawiał z panią Anielą oraz panem Eugeniuszem – świadkami tamtych wydarzeń, których relacje są żywym ostrzeżeniem dla kolejnych pokoleń.

Moralny kompas dla młodych Polaków

Premier zaapelował, aby pamięć o wojnie nie była jedynie suchą datą z podręcznika, ale realnym drogowskazem w codziennym życiu. Jak mówił, doświadczenia przodków powinny kształtować „moralny kompas” – umiejętność odróżniania dobra od zła i wczesnego rozpoznawania zagrożeń, zanim przerodzą się w tragedię. W tym kontekście zwrócił się bezpośrednio do uczniów, podkreślając, że to od ich postaw zależy, czy Polska pozostanie krajem bezpiecznym i wolnym.

Szef rządu nie unikał trudnych tematów – przyznał, że w polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, także na tle narodowościowym. Dlatego tak ważne jest, aby młodzi ludzie reagowali na agresję i nie pozostawali obojętni na krzywdę innych. Tusk zaznaczył, że odpowiedzialność obywatelska zaczyna się od drobnych gestów: szacunku do rówieśników, respektowania odmiennych poglądów i pomocy słabszym. To właśnie te codzienne wybory budują fundament wolnego i demokratycznego państwa.

„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Walka z pogardą – nowe zadanie dla szkół

W swoim przemówieniu premier odniósł się również do atmosfery panującej w polskich szkołach, gdzie – jak zauważył – nienawiść, pogarda i przemoc prowadzą wyłącznie do zła. Zaapelował, aby rok szkolny 2026/27 był rokiem wrażliwości, szacunku i walki z pogardą. To nie jest pusty frazes – to konkretne wezwanie do zmiany codziennych nawyków, zarówno w relacjach uczeń–uczeń, jak i uczeń–nauczyciel. Tusk zachęcił młodzież do zdrowej dyskusji i wyrażania własnego zdania, ale zawsze w duchu wzajemnego poszanowania.

Premier podkreślił, że młode pokolenia nie muszą dziś mierzyć się z dramatami wojennymi, ale to nie zwalnia ich z odpowiedzialności za przyszłość kraju. Ta odpowiedzialność zaczyna się od tego, jak traktujemy siebie nawzajem na co dzień – w klasie, na korytarzu, w internecie. W obliczu rosnącej liczby incydentów o podłożu narodowościowym, apel o reagowanie na przemoc nabiera szczególnego znaczenia. Szkoła ma być nie tylko miejscem przekazywania wiedzy, ale przede wszystkim przestrzenią, w której młodzi ludzie uczą się empatii i obywatelskiej odwagi.

Znaczenie dla Elbląga i regionu

Choć uroczystość odbyła się w Wieluniu, przesłanie premiera wybrzmiewa z równą mocą w elbląskich szkołach. Nasze miasto, podobnie jak wiele innych w województwie warmińsko-mazurskim, mierzy się z wyzwaniami integracji uczniów z różnych środowisk, w tym dzieci z doświadczeniem migracyjnym. W elbląskich placówkach coraz częściej pojawiają się sytuacje wymagające interwencji wychowawców – od drobnych konfliktów po poważniejsze przypadki agresji słownej i fizycznej. Lokalni pedagodzy podkreślają, że apel premiera o reagowanie na przemoc to nie tylko polityczna deklaracja, ale realne wyzwanie dla każdej szkoły w regionie.

Dla mieszkańców Elbląga ważne jest również to, aby pamięć o wojnie nie była jedynie abstrakcyjnym tematem lekcji historii. W naszym regionie wciąż żywe są ślady tamtych wydarzeń – od cmentarzy wojennych po miejsca pamięci, takie jak Pomnik Ofiar II Wojny Światowej przy ul. Ofiar Września. Inauguracja roku szkolnego w Wieluniu może stać się impulsem dla elbląskich nauczycieli, aby włączyć do programu zajęć więcej spotkań ze świadkami historii i projektów upamiętniających lokalne ofiary. To właśnie takie działania – jak rozmowy z seniorami, wycieczki do miejsc pamięci czy akcje wolontariatu – sprawiają, że słowa premiera o „moralnym kompasie” nabierają konkretnego wymiaru w codziennym życiu naszych uczniów.

• 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego 2026/27 w Wieluniu z udziałem premiera Donalda Tuska
• 1200 ofiar – liczba zabitych w wyniku niemieckich nalotów na Wieluń w 1939 r.
• 90% – stopień zniszczenia centrum Wielunia po bombardowaniu
• 87. rocznica wybuchu II wojny światowej